17 Aralık 2012 Pazartesi

İRAN’LA PETROL TİCARETİNİ BİTİRMEK HERKES İÇİN HAYIRLI OLACAK


Türkiye’nin İran’a fosil yakıtlar karşılığı altın ihracatı artık ayyuka çıkmış vaziyette. Ancak birçoklarının zannettiğinin aksine İran’dan doğalgaz alımına ve bunun ödemelerine ABD çok ses çıkartmıyor çünkü boru hattı nedeniyle çok önceden imzalanmış anlaşmalar söz konusu. Zaten meblağ olarak da doğal gaza ödenen para petrole ödenenden oldukça daha az. (2011’de İran’dan yaklaşık olarak 3.5 milyar dolar doğal gaz, 7.5 milyar dolar petrol aldık).

Patırtı “ham petrol” alımından kopuyor. Rakamlar verirsek: Türkiye seneler içinde İran’dan aldığı ham petrol miktarını gittikçe artırmış. 2009’da 3.2, 2010’da 7.3, 2011’de 9.3 ve 2012’nin ilk 9 ayında 6.4 milyon ton. (Aynı dönemde Rusya’dan ithalat da ciddi şekilde azalmış. 5.8 milyon tondan 1.5 milyon tona.) İran’dan alınan petrolün muhtemelen dünya fiyatlarının oldukça altında olduğunu söylemeye gerek yok herhalde.

Öte yandan, sırf ucuz petrol alacağız diye İran gibi hem Esad’ı destekleyen, hem de Irak’ın Şii merkezi yönetimi üzerinde oldukça etkili olan bir ülkeye “zor günlerinde” yardım etmenin dış siyaset açısından ne kadar akıllıca bir hareket olduğu da tartışmalı. Sonuçta, Taner Yıldız’ın uçağının geri çevrilmesinde ABD kadar, İran’ın da rolü olabilir. ABD Irak’ın bütünlüğünü koruyarak, hem Kuzeyde, hem de Güneyde çıkan petrol üzerinde söz sahibi olmak istiyor. (Ancak, Şii Irak rejiminin Kürt ve sünnilere yaklaşımı dikkate alındığında ülke bütünlüğünün korunmasının çok zor olduğu da ortada.) İran ise Şii Irak yönetimi içindeki nüfuzunu korumak istiyor. Ayrıca, Türkiye’nin Kuzey Irak’la bir anlaşma yaparak İran petrolüne olan ihtiyacını azaltması ve bölgedeki nüfuzunu artırması, İran’ın işine gelen bir gelişme de değil.

Bu arada Vatan gazetesi altının İran’a nasıl taşındığını detaylı bir şekilde grafiklerle açıklamış. (Aynı zamanda, bu ticarette Halkbank’ın rolü de ilk defa açıklanmış. Yoksa daha yeni hisse satışı yapan Halkbank’ın kâr patlamasında bu ticaretin de payı olmasın sakın!) Yakında bu taşımalar sırasında Hollywood-vari bir soygun girişimi olursa, hiç şaşırmayalım. Ne de olsa bir seferde taşınan miktar az buz değil, en az 100 milyonlarca dolar. Ayrıca çalınacak mal da dünyanın izi bulunması en zor maddesi. (En olmadı, eritip de satarsın!)

Hiç yorum yok: